ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

Ηράκλειτος

                                 

• ·         Ήθος ανθρώπω δαίμων ( ο χαρακτήρας του ανθρώπου είναι το πεπρωμένο του)
• ·        Ποταμώ ουκ έστιν εμβήναι δις τω αυτώ (δεν μπαίνεις δυο φορές στο ίδιο ποτάμι)
• ·        Τα εναντιόδρομα έχουν ενιαία φορά – από τα αντίθετα γεννιέται η ωραιότερη αρμονία
• ·        Για τους ξύπνιους υπάρχει ένας και κοινός κόσμος, αλλά o κάθε κοιμισμένος καταφεύγει στον δικό του κόσμο.
• ·        Οι κοιμισμένοι είναι εργάτες και συνεργοί σ’ αυτά που γίνονται στον κόσμο.
• ·        Η μοίρα του ανθρώπου είναι ο χαρακτήρας του.
• ·        Για εμένα ο ένας αξίζει όσο δέκα χιλιάδες, εάν είναι άριστος.
• ·        Αν δεν ελπίζεις το ανέλπιστο, δεν θα το βρεις.
• ·        Οι γνώμες των ανθρώπων είναι παιδιάστικα παιχνίδια.
• ·        Είναι δύσκολο να πολεμά κανείς την καρδιά του· γιατί αυτό που θέλει, το αγοράζει με ψυχή.
• ·        Τα πάντα ρει και ουδέν μένει. (Όλα εξελίσσονται και τίποτα δεν μένει αμετάβλητο.)
• ·        Ο πιο ωραίος πίθηκος είναι άσχημος σε σχέση με τον άνθρωπο.
• ·        Θάνατός εστιν οκόσα εγερθέντες ορέομεν, οκόσα δε εύδοντες ύπνος. (μτφρ: Θάνατος είναι όσα βλέπουμε ξύπνιοι, ενώ όσα βλέπουμε κοιμισμένοι είναι ύπνος)
• ·        Εδιζησάμην εμεωυτόν. (μτφρ: αναζήτησα τον εαυτό μου)
• ·         Αν ο ήλιος δεν υπήρχε, θα ήταν νύχτα παρά τα άλλα άστρα
• ·         Tο πρωί είναι το ξεκίνημα της νύχτας. Η γέννηση είναι το ξεκίνημα του θανάτου.
• ·        Τα ψυχρά θέρεται, θερμόν ψύχεται, υγρόν αυαίνεται, καρφαλέον νοτίζεται. (μτφρ: τα ψυχρά θερμαίνονται, το θερμό ψύχεται, το υγρό ξεραίνεται, το στεγνό δροσίζεται.)
• ·         Εάν μη έλπηται ανέλπιστον, ουκ εξευρήσει. (μτφρ: αν δεν ελπίζεις το ανέλπιστο, δεν θα το βρεις.)
• ·        Και ο κυκεών διίσταται μη κινούμενος. (μτφρ: ακόμα και ο χυλός κόβει όταν δεν ανακατεύεται)
• ·        Ύβριν χρη σβεννύναι μάλλον ή πυρκαϊήν. (μτφρ: προτιμότερο να σβήνεις την υπεροψία παρά την πυρκαγιά)
• ·         Ήλιος ούκ αν υπερβήσεται μέτρα. (μτφρ: ακόμα και ο ήλιος δεν μπορεί να υπερβεί τα μέτρα που του αναλογούν)
• ·         Ο ήλιος, καθάπερ ο Ηράκλειτος φησι, νέος εφ’ ημέρη εστίν. (μτφρ: ο ήλιος, όπως λέει και ο Ηράκλειτος, κάθε μέρα είναι καινούργιος)
• ·         Ήθος ανθρώπω δαίμων. (απόδοση: ο χαρακτήρας του ανθρώπου είναι το πεπρωμένο του)
• ·        Μεταβάλλον αναπαύεται (ερμηνεία: Στην αλλαγή βρίσκουν τα πράγματα ανάπαυση)
• ·        Βλαξ άνθρωπος επί παντί λόγω επτοήσθαι φιλεί. μτφρ: ο βλάκας θέλει να πτοείται με το παραμικρό
• ·        Αθάνατοι θνητοί, θνητοί αθάναντοι, ζώντες τον εκείνων θάνατον, τον δε εκείνων βίον τεθνεώτες. (μτφρ: οι αθάνατοι είναι θνητοί, οι θνητοί είναι αθάνατοι που ζουν το θάνατο εκείνων ενώ πεθαίνουν τη ζωή εκείνων)
• ·        Κρύπτειν αμαθίην κρέσσον, ή ες το μέσον φέρειν. (μτφρ: καλύτερα να κρύβεις την αμάθειά σου παρά να την φανερώνεις)
• ·        Οδός άνω και κάτω μία. (ερμηνεία: Ο δρόμος που πάει προς τα πάνω είναι ο ίδιος δρόμος που πάει προς τα κάτω)
• ·         Μη εική περί των μεγάλων συμβαλλώμεθα. (μτφρ: να μην κάνουμε αστήριχτες εικασίες για μεγάλα ζητήματα)
• ·        Μη λάλει προς ηδονήν. (μτφρ: να μη μιλάς μόνο και μόνο επειδή αυτό σε ευχαριστεί)
• ·        Ακούσαι ουκ επιστάμενοι ουδ’ επείν. (μτφρ: μην ξέροντας να ακούν δεν ξέρουν και να μιλούν)
• ·         Όνους σύρματ’ αν ελέσθαι ή χρυσόν. (μτφρ: Τα γαϊδούρια προτιμούν τα τρώνε σκουπίδια παρά χρυσό.)
• ·         Απόντι μη μάχου. (μτφρ: μην τα βάζεις με κάποιον που είναι απών)
• ·         Ξυνόν γαρ αρχή και πέρας επί κύκλου περιφερείας. (μτφρ: σε έναν κύκλο, κάθε σημείο είναι ταυτόχρονα και αρχή και τέλος.)
• ·         Ύες βορβόρω ήδονται μάλλον ή καθαρώ ύδατι. (μτφρ: τα γουρούνια ευχαριστιούνται περισσότερο στον βούρκο, παρά στο καθαρό νερό)
• ·        Ο δε γε Ηράκλειτος έλεγε την οίησιν προκοπής εγκοπήν. (μτφρ: η έπαρση είναι εμπόδιο της προκοπής)
• ·        Τα ανθρώπων δοξάσματα παίδων αθύρματα. μτφρ: (οι γνώμες των ανθρώπων είναι παιδιάστικα παιχνίδια.)

Μαρία Καλτσά

Αλέξανδρος Κολίγας